Al van jongs af aan staat grafisch ontwerper Saskia Maarse open voor andere culturen. Haar toeristische werkervaring in het buitenland en de wereldreis die ze maakte verbreedden haar kijk op de wereld en haar bewoners. De mix aan culturen in Nederland bracht haar op het idee voor haar boeken.
In het grote internationale hotel op Mallorca waar ik ooit werkte hadden we – als team – de taak om ervoor te zorgen dat de gasten hun geld in het hotel uitgaven in plaats van daarbuiten. Om dat voor elkaar te krijgen organiseerden we iedere avond een compleet programma. Hoe leuker het programma, hoe hoger de baromzet.
Zoals wij in Europa vaak denken dat Amerika overal dezelfde cultuur heeft, denken veel Amerikanen dat Europa een pot nat is. Niets is minder waar, want niet alleen heeft elk land zijn eigen taal, er zijn ook veel culturele verschillen tussen Europese landen. Neem bijvoorbeeld Nederland en Frankrijk: twee totaal verschillende landen met hun eigen gewoontes, tradities, waarheden en principes.
Omdat we bij samenwerken geneigd zijn de andere cultuur te zien, te ervaren en te beoordelen vanuit onze eigen normen en waarden, bestempelen we alles wat anders al snel als negatief of ‘raar’. Als er dan wordt gevraagd naar hoe de problemen opgelost kunnen worden, wijzen mensen meestal naar de andere partij: “Die Fransen moeten …” Terwijl een goede interculturele of internationale samenwerking juist begint bij een kijkje in de culturele spiegel.
De Franse ondernemer Sébastien vertelde mij dat hij als ambachtelijke Franse bakker in Nederland erg moest wennen aan de Nederlandse directheid: “Niet alleen op het gebied van onderhandelen, maar ook wat betreft de feedback van klanten. Als een klant hier niet tevreden is, wordt dat direct kenbaar gemaakt. Dat is fijn: dan weet je waar je aan toe bent en kun je er meteen iets aan doen. In Frankrijk is het geven van feedback onbeleefd. Klanten komen gewoon niet meer terug, als ze ergens ontevreden over zijn.”
Het weer in Nederland is een populair onderwerp van gesprek. Inhoudelijke discussies zijn dat zelden: vaak blijft het bij wat prietpraat of geklaag (te koud, te nat of te warm). Dat verandert vanaf het moment dat het kwik onder nul daalt.
Stel, je wordt verliefd op iemand uit een ander land. Zo verliefd, dat je besluit huis en haard achter te laten om een nieuw leven op te bouwen, samen met je geliefde. Daar sta je dan – met je diploma’s die daar niet geldig zijn – in een land waarvan je de taal en de cultuur niet kent. Iedereen die naar een ander land verhuist, ervaart in meer of mindere mate een cultuurschok. De culturele waarden die we op jonge leeftijd hebben meegekregen zijn zo vanzelfsprekend geworden dat ze deel zijn gaan uitmaken van ons onderbewuste.
“Zij zijn groot en ik ben klein en dat is niet eerlijk”: bij veel mensen roept deze ietwat beteuterde uitspraak van het tekenfilmfiguurtje Calimero, dat in 1963 voor het eerst op de buis verscheen, herinneringen op. Denkt een kleine partij, persoon of organisatie niet serieus te worden genomen door een grotere partij? Dan wordt dit inmiddels het calimero-complex genoemd: zij zijn groot en ik ben klein. Datzelfde calimero-complex geldt ook tussen buurlanden, maar heet dan het “kleine-burencomplex”: het verschijnsel waarbij landen die aan elkaar grenzen elkaar bekritiseren en bespotten. Dit gaat bijvoorbeeld op voor Engelsen, Schotten en Ieren; voor Zweden, Denen, Noren en Finnen – maar ook voor Belgen, Nederlanders en Duitsers.
Door de coronapandemie kwamen er dit jaar honderden nieuwe woorden bij zoals hoestschaamte, anderhalvemetersamenleving, kuchscherm, coronakilo’s, virusontkenners, raambezoek etc. Grote kans dat het woord van het jaar 2020 – waarvoor tot 14 december gestemd kan worden – corona-gerelateerd is.
Toen de tweede coronagolf in Nederland een paar weken geleden meer besmettingen veroorzaakte dan in andere landen, logen de krantenkoppen en -berichten er niet om:“ Nederlanders weten het altijd beter”, “ Koppig egoïsme maakt van Nederland het slechtste jongetje van de klas”, “ Nederlanders zijn eigenwijs en laks met regels”, De toegenomen besmettingen zouden (deels) het gevolg zijn van de eigenwijsheid, de betweterigheid en het egoïsme van de Nederlanders, omdat zij zich liever niets aantrekken van regels. Klopt dat wel? En welke typisch Nederlandse eigenschappen hebben – los van onze eigen persoonlijkheid – dan de meeste invloed op de individuele keuzes die mensen maken tijdens een crisis zoals de coronacrisis? In dit artikel beperk ik me tot de drie meest relevante culturele aspecten.
Het Verenigd Koninkrijk is slechts een uurtje vliegen vanaf Nederland. Als we gaan samenwerken met de Britten, zal het met die cultuurverschillen dus wel meevallen, toch? Nederlanders staan er immers om bekend dat ze goed Engels spreken; en ook qua humor zitten we vaak op een lijn. Helaas gaat het toch regelmatig mis, bijvoorbeeld tijdens het zakendoen – want: “Waarom zeggen Engelsen niet gewoon wat ze bedoelen?”
Als Nederlanders in een restaurant het eten niet goed vinden, maken ze dat (bijna) nooit kenbaar op het moment dat de ober vraagt of alles naar wens is. Dat kreeg ik vaak te horen tijdens de interviews – die ik voor mijn boeken voerde – met ondernemers en managers uit verschillende landen en culturen. Er zijn 3 redenen waarom Nederlanders hun emoties liever in toom houden en terugdeinzen voor het aangaan van confrontaties.
All Rights Reserved. © 2018 Studio Odijk | Privacy verklaring | Proclaimer | Algemene voorwaarden
Recente reacties