was successfully added to your cart.

Ik zeg wat ik denk – Over de Nederlandse directheid

Toen de Zwitserse Manon de Courten, nu docent en trainer intercultureel management, ruim een jaar in Nederland woonde, besloot ze haar Nederlandse kennissen en vrienden uit te nodigen voor haar verjaardag. Ze maakte een uitgebreid buffet klaar. Haar vrienden kwamen rond acht uur binnen en vroegen meteen: “Waarom heb je dat niet van tevoren gezegd?!” – onder het mom van ‘dan hadden we onze maaltijd van zes uur kunnen overslaan’. Manon verbaasde zich over deze directheid. In Zwitserland – net als in vele andere landen – zou zo’n reactie heel onbeleefd overkomen.

Ook de Franse ondernemer Sébastien Roturier vertelde mij dat hij als ambachtelijke Franse bakker in Nederland de Nederlandse directheid niet meteen kon waarderen: “Vooral als ondernemer moest ik wennen aan de rechtstreekse feedback van klanten. Als een klant hier niet tevreden is, wordt dat meteen kenbaar gemaakt. In Frankrijk is het geven van directe feedback onbeleefd. Klanten komen gewoon niet meer terug, als ze niet te spreken zijn over jouw product.”

Feedback
In een van mijn vorige blogs vertelde ik over de lage-contextculturen en de hoge-contextculturen. In de lage-contextculturen zoals De Verenigde Staten, Nederland en bijvoorbeeld Australië is de communicatie – het overbrengen van een boodschap – simpel, duidelijk en expliciet. In een hoge-contextcultuur als Japan is de communicatie indirect, impliciet en veelal non-verbaal. Wanneer het echter gaat om het geven van negatieve feedback, verandert dat soms ingrijpend.

Zo zijn Nederlanders zowel direct in hun communicatie als bij het geven van feedback. Amerikanen daarentegen zijn expliciet in hun communicatie, behalve… als het gaat om het geven van negatieve feedback. Vanuit beleefdheid geven ze eerst positieve feedback. De negatieve boodschap die daarop volgt, wordt als het ware verpakt in complimenten. Dat kan een grote valkuil zijn voor Nederlanders die in Amerika zaken willen doen; zij onderschatten daardoor soms de kritiek.

De wijze waarop Nederlanders feedback geven, komt o.a. voort uit de koopmansmentaliteit – heel direct en eerlijk. Daarnaast is – volgens vele historici – deze vorm van communicatie te herleiden naar het calvinisme, dat diepgeworteld is in de Nederlandse cultuur. Het gaat calvinisten immers om wat werkelijk belangrijk is: soberheid, gelijkheid en zuinigheid. Al het overige is nutteloos. Daarom geldt hoffelijkheid in Nederland al snel als huichelarij, dus: “Ik zeg wat ik denk.” Maatschappelijk gezien wordt deze toon niet altijd op prijs gesteld. Je kunt er anderen mee kwetsen.

Het is even wennen
Zakelijk gezien wordt de Nederlandse manier van feedback geven vaak wel gewaardeerd. Veel ondernemers en managers – met roots buiten Nederland – die ik in de afgelopen jaren sprak, ervaren deze vorm als prettig. Hoewel Aziaten de Nederlanders vaak onbehouwen en onbeleefd vinden, moest de Chinese Wan Tung erkennen: “Ik vind de Nederlanders af en toe te direct, het mag best wat genuanceerder, maar ik zie inmiddels wel de voordelen van die directheid. Als je hier ondernemer bent, zeker in de horeca, dan moet je eerlijk zijn én de eerlijkheid van anderen waarderen!” Kortom: het is even wennen, maar je weet tenminste wel waar je aan toe bent.

Bron: de informatie onder het tussenkopje ‘Feedback’ komt uit Meyer, E. (2014). The Culture Map. New York: PublicAffairs.

Dit blog is tevens gepubliceerd op DeOndernemer.nl

Ontdek hoe de Nederlandse cultuur wordt ervaren door mensen uit verschillende landen en culturen.

Titel: ‘Onder de zeespiegel’
Auteur: Saskia Maarse
ISBN: 978-90-821296-3-2
Uitgever: Studio Odijk
Prijs: €14,95

BESTEL HIER HET BOEK

Ook als e-boek verkrijgbaar.

Over Saskia Maarse
Saskia Maarse schrijft, blogt en spreekt over de Nederlandse cultuur, cultuurverschillen en diversiteit.  In 2013 verscheen haar eerst boek Tutti frutti – het succes van kleurrijk en ondernemend Nederland.

Lezingen / workshops
Saskia geeft lezingen en workshops over de Nederlandse cultuur in relatie tot andere culturen. Daarin laat ze zien wat we kunnen leren van zowel onze eigen cultuur als andere culturen op het gebied van bijvoorbeeld communicatie, leiderschap en omgangsvormen.

Boek Onder de zeespiegel
In Onder de zeespiegel schetst Saskia Maarse de Nederlandse cultuur door de ogen van ondernemers en managers van verschillende nationaliteiten en culturen in Nederland. Naast humoristische anekdotes bevat het boek nuttige achtergrondinformatie en heldere culturele inzichten.

Leave a Reply