was successfully added to your cart.

Alles naar wens? - Over de Nederlandse directheid

Als Nederlanders in een restaurant het eten niet goed vinden, maken ze dat (bijna) nooit kenbaar op het moment dat de ober vraagt of alles naar wens is. Dat kreeg ik vaak te horen tijdens de interviews met ondernemers en managers uit verschillende landen en culturen. Zo vertelde een Argentijnse ondernemer mij: “Nederlanders komen niet altijd eerlijk voor hun mening uit. Wanneer ik in een restaurant het eten of de wijn niet goed vind, zeg ik dat. Mijn vrouw geneert zich dan; maar als je niets zegt, ontneem je de mensen de kans hun producten te verbeteren.”

Ik raakte in verwarring door deze verhalen. Nederlanders staan toch juist bekend om hun directheid? Waarom geven we dan geen negatieve feedback in cafés en restaurants? Ik begon om me heen te vragen: “Wat doe jij als je het eten niet lekker vindt in een restaurant? Zeg je daar dan wat van of niet?” Het merendeel antwoordde: “Nee, meestal niet.” “Maar waarom dan niet?” vroeg ik. De meesten haalden hun schouders op: “Dat doe je gewoon niet, dat is gênant.”

Na wat onderzoek vond ik een verklaring: Nederlanders hechten een groot belang aan het typisch Nederlandse begrip ‘gezelligheid’. Gezelligheid is een vorm van communicatie en tegelijkertijd een sfeer die samenhangt met prettig gezelschap. Op een feest, in een café of in een restaurant kom je voor de lol. Gezelligheid vormt de basis van het gedrag, dat de betrokken personen in deze situaties bij elkaar houdt. Ongezellig gedrag wordt daarom niet op prijs gesteld.

Laten we het gezellig houden
Je mag best voor je mening uitkomen. Maar negatieve uitlatingen of radicale uitspraken – zeker als ze gepaard gaan met heftige emoties – worden niet getolereerd. Niet te hard lachen, niet te hard huilen en niet te hard praten, want dat bederft allemaal de gezelligheid. Doe dus maar ‘gewoon’! Iedere familie kent wel zo’n oom (bijvoorbeeld) die op verjaardagen uitgebreid klaagt over de politiek of over de maatschappij. In veel gevallen wordt diegene de mond gesnoerd of hij krijgt vooraf een waarschuwing: “Denk erom, je gaat niet de hele tijd over politiek zeuren. Laten we het gezellig houden.”

Bij gezelligheid hoort harmonie. Als je niet tevreden bent over je eten of drinken in een café of restaurant, wordt er van jou verwacht dat je dat zo subtiel mogelijk aangeeft, bijvoorbeeld door even naar de ober toe te lopen. Het mag hoe dan ook niet ten koste gaan van de gezelligheid.

Toch heeft de Argentijn een punt: als velen hun mening niet uiten in een restaurant op het moment dat er naar wordt gevraagd – simpelweg omdat het ongepast is – kan de horeca-eigenaar zijn producten niet verbeteren.

Gezelligheid en een negatieve mening verkondigen gaan blijkbaar niet goed samen. Maar hoe kom je er dan achter of ‘alles naar wens is’? Die uitdaging ligt bij de horecaondernemers.

Bron: Dit blog is een hoofdstuk uit Saskia’s boek Onder de zeespiegel

De informatie onder het tussenkopje ‘Laten we het gezellig houden’ komt uit Van der Horst, H. (1999). De lage hemel. Schiedam: Uitgeverij Scriptum

Over Saskia
Saskia Maarse is auteur en spreker over de Nederlandse cultuur in relatie tot andere culturen. In haar boeken en tijdens haar lezingen houdt ze het publiek een spiegel voor. Want wat weten we eigenlijk van Nederland? Waar komt bijvoorbeeld onze overlegcultuur vandaan? Waarom zijn we zo direct en wat kunnen we leren van en over andere culturen op het gebied van communicatie, leiderschap en omgangsvormen? Wilt u meer informatie? Neem dan contact met ons op.

Leave a Reply