Sporthelden en cultuurverschillen: Nederland versus Amerika
Saskia Maarse | 9 juni 2026
Sporthelden en cultuurverschillen, je ziet het nergens zo duidelijk als bij een groot sporttoernooi. Over een paar dagen start het WK voetbal dat – grotendeels – in Amerika zal plaatsvinden. Oranje speelt op 14 juni zijn eerste wedstrijd in Texas. En terwijl velen van ons slaap opofferen vanwege het tijdsverschil, vraag ik me af: hoe zal het zijn om als Nederlandse ploeg te spelen in een land waar sport op een heel andere manier wordt beleefd?
In Amerika is sport een serieuze aangelegenheid met eigen rituelen, helden en mythen. Sport is verweven met de lokale identiteit, onderwijsstructuur en gemeenschap. De quarterback van de plaatselijke highschool is er al op zijn of haar zestiende een lokale beroemdheid, en studenten kiezen hun universiteit mede op basis van het footballteam.
Cultuurverschillen tussen Nederland en Amerika
Basketballer LeBron James, tennisster Serena Williams en American football-ster Tom Brady zijn niet alleen sporters. Het zijn culturele iconen, gezichten op reclameborden en stemmen in maatschappelijke debatten. Sport en de American Dream zijn in de VS onlosmakelijk met elkaar verbonden. Wie hard werkt en ambitieus is, kan het maken. En als je het maakt, dan mag je dat ook laten zien.
In Nederland kijken we daar anders tegenaan. Veel Nederlanders zijn fanatiek als Oranje speelt. Maar een speler die na een geweldig doelpunt zijn of haar shirt uittrekt en in de reclame vertelt hoe geweldig hij of zij is, wordt al snel als aanstellerig ervaren.
De held die gewoon blijft
Hoe we omgaan met sport en sporthelden is cultureel bepaald. In een feminiene cultuur (dimensie Hofstede) zoals Nederland draait sport om hoe je speelt, hoe je je teamgenoten meeneemt – winnen doe je samen – en hoe je je gedraagt als het even niet gaat. Als je nadrukkelijk laat zien dat je de beste bent, word je al snel een kopje kleiner gemaakt. Doe maar gewoon. We waarderen sporthelden, maar ze moeten wel menselijk, toegankelijk en herkenbaar blijven.
Uit onderzoek van het Mulier Instituut onder een etnisch diverse groep uit grote steden blijkt dat twee op de drie Nederlandse jongeren helemaal geen sportheld heeft. Niet omdat sport ze niet interesseert, maar omdat het fenomeen ‘held’ voor de meesten van ons een beetje ongemakkelijk voelt. We geloven liever in het team dan in de ster.
Uitzondering
Hoewel, Johan Cruijff is misschien de uitzondering. Wat hem legendarisch maakte, was echter niet zijn sterrendom. Het was zijn eigenzinnigheid, zijn rebelsheid en zijn filosofie. Hij zei: “Denk hier eens over na.” in plaats van: “Kijk mij eens”.
I am the greatest
In een masculienere cultuur zoals Amerika wordt succes gezien als iets wat je moet laten zien. Sporters worden van jongs af aan gestimuleerd om te presteren, te winnen en om het succes uit te stralen. “I am the greatest”, zei bokser Muhammad Ali. En Amerika geloofde hem.
Twee werelden, één bal
Als Oranje straks het veld op stapt in Dallas, spelen ze voor een Amerikaans publiek dat de sport beleeft als spektakel: groot, luid en vol emotie. Met orkesten, vuurwerk en countdownklokken. En dan komen de Nederlanders — technisch en ingetogen. Met de instelling: focussen op winnen, samen uit je dak gaan en daarna gewoon weer naar huis.
(foto: Carsten Busch)
Saskia Maarse is intercultureel spreker, trainer en auteur. Ze geeft lezingen, workshops en trainingen over de Nederlandse (zakelijke) cultuur in relatie tot andere culturen.
